Makale : Kukulkan Piramidi

Yspanyol tarihçisi Diego Garcia de Palacio, 1576 yylynda Maya ?ehirlerinden biri olan Copan hakkynda: "Burada bir zamanlar büyük bir ?ehrin varly?yny kanytlayan harikulade tapynak kalyntylary bulunuyor. Ynsan, böylesine ilkel insanlaryn geçmi?te bu denli güzel yapylary nasyl in?a ettiklerim anlayamyyor" diye yazmy?ty. Copan, öylesine çok sayyda piramit, saray, yol ve kanallarla düzenlenmi? bir ?ehir ki!. Onun için bu insanlary ilkel diye adlandyrmaya kalkacak olursak, Yspanyol tarihçisinin dü?tü?ü çykmaza saplanyp kalmak kaçynylmaz olacaktyr.

Yucatan'daki Maya merkezlerinin en önemlilerinden biri olan, Çyken-Yta'daki otuz metre yüksekli?indeki "Kukulkan Piramidi"nin tabany, 55,5 metre uzunlu?unda bir karedir. Dokuz platformdan olu?an; kat kat görünümlü piramidin yan yüzlerinin tam ortasynda doksanbir basamaktan olu?an dört ayry merdiven vardyr. Piramidin en üstünde, yani dokuzuncu platformun üzerinde, her iki yany tüylü yylan sembolleriyle süslü olan sütunlu oda görünümlü bir bölüm vardyr. Bu bölüm, tanrysally?a yükseli?in ifadesiydi. Piramidin özelli?i bunlarla bitmiyor.

Piramit öylesine ayarlanmy?tyr ki, her 21 Mart'ta güne?in baty?yndan yakla?yk olarak 1,5 saat önce, büyüleyici bir y?yk-gölge oyunu ortaya çykmaktadyr. Güne?in son y?yklaryyla birlikte dokuz platformun basamaklary, merdiven kenarlarynda, gölgelerden olu?mu? e?kenar üçgenler meydana getirmektedir. Bu, Kukulkan'yn vücudundaki dokuz kyvrymy sembolize etmektedir. Daha sonra, bir tür gölge dalgasyna dönü?mekte ve güne?in baty?yyla birlikte a?a?y do?ru süzülen bir yylan görüntüsü olu?turmaktadyr. Basama?yn en altynda da, y?yk-gölge oyunlary yardymyyla bir yylan ba?y meydana gelmektedir.

21 Eylül'de ise, güne? do?arken, ayny olaylar bu sefer aksi istikamette yinelenmektedir. Önce tüylü yylanyn ba?y canlanmakta, ardyndan güne?in y?ynlaryyla birlikte yukaryya do?ru tyrmany?a geçmekte ve yava? yava? devam eden bu tyrmany?yn sonunda da gökyüzünde kaybolup gitmektedir. Sözü edilen bu y?yk gölge oyunlarynyn ayarlanabilmesi için; yüksek seviyede matematik bilgisine ihtiyaç vardyr.

Yn?aat syrasynda hiçbir i? tesadüfe byrakylamazdy, yani daha sonra düzeltilmek üzere yapylmazdy. Her ?eyden önce piramidin in?a edilece?i yer hesaba katylmak zorundaydy. Daha sonra da dokuz platformla, her biri doksanbir basamakly olan dört adet merdivenin uyum içinde olmasy gerekmekteydi. Çünkü açylardaki en ufak bir sapma bile, söz konusu kesin sonucun elde edilmesine engel olurdu.